Melati van Java (1853-1927): de eerste grote Indische romancière


Orchidée

Orchidée

Het oog van Tomis

Het oog van Tomis

Oude schuld

Oude schuld

Aan d'overkant

Aan d'overkant

Orchidée (1905)
Ontroerende roman over Idée (Orchidée) Sonerius, geboren op Makau, een eiland nabij Banda. Zij is gevoelig, mooi en zeer intelligent; haar vader wil dat zij de geleerdste vrouw van Europa wordt. Ze studeert oude talen in Utrecht. Maar ze is ongelukkig, vooral als haar baboe doodgaat. Uiteindelijk leert ze klassiek vrouwelijke taken als huishouden te combineren met geleerdheid. Ontroerend portret van baboe in een kille en koude Hollandse maatschappij.

Het oog van Tomis (1887)
Over de vriendschap tussen de Javaanse jongen Tomis en de Hollandse jongen Paul Duffels. Tomis is de wijzere, zoon van een loera. Paul is de driftkop die in zijn onbeheerstheid Javaanse kindertjes mishandelt. Daar komen problemen van.

'Oude schuld' In: Miss Campbell en andere verhalen (editie 1924; eerst dr. 1885)
Agnes is de aantrekkelijke dochter van Mina en Bernard Marwijk. Mina, nicht van tante Cato, stamd uit een militaie familie. Tegen de zin van tante heeft zij een boekhouder getrouwd. Ze zijn arm maar gelukkig. Marwijk laat een inbreker een deel van de buit en die belooft zijn schuld te delgen. Dat gebeurt pas jaren later, wanneer tante Cato Agnes onder druk zet met haar afschuwelijke neef te trouwen, nadat de inbreker bijna zelfmoord pleegde en ware liefde uiteindelijk de ontwikkelingen bepaalt. Een aangename novelle, die toch over grote vraagstukken van het leven handelt. Bijzonder.

Ravenstein, Max van (ps. Melati van Java): Aan d'overkant (1911)
Provocerende roman over de betekenissen van godsdienst, de kloof tussen katholiek en protestant en over de tragedie van Indische Tom Hardy, die zichzelf doodt omdat Lucy niet van hem houdt. Is het wel zelfmoord? Hoe reageert Lucy erop? Een Indische jongen, slechts kort aanwezig in de roman, blijkt de intrige te sturen. Een verbazende roman, die enkele jaren later herdrukt werd. Niemand wist wie Max van Ravestein was...